Blog

Een van de oorzaken van veel spanning en stress is het krijgen van kritiek. Omgaan met kritiek is voor veel mensen lastig. Het lijkt wel alsof het voor mensen met autisme nog lastiger is dan voor anderen.

Hoe komt dat? Het kan zijn dat je de kritiek niet begrijpt, of dat het pas later doordringt wat er gezegd is. Je neemt de taal letterlijk en het gezegde krijgt een andere betekenis. Of er worden allerlei non verbale signalen meegegeven die naar jouw idee niet kloppen met wat er gezegd wordt. Je raakt er van in de war omdat je niet weet wat je ervan moet denken. Misschien blokkeer je wel helemaal van kritiek en weet je geen woord meer te zeggen, raak je in paniek of word je boos en ga je in de aanval. 

Degene die kritiek geeft wil jou laten weten dat hij of zij iets niet leuk vindt en het graag anders wil. Vaak zeggen ze het een beetje onhandig en heeft het een negatieve lading. Bijvoorbeeld: iemand vindt iets vervelend aan jouw gedrag en zegt daar iets over. Degene die de kritiek geeft zegt iets over zijn eigen beleving of gevoel maar ook over het gedrag van jou. Als de kritiek op een nette manier gegeven wordt zou het zo gebracht kunnen worden:

"Ik vind het vervelend als je me steeds onderbreekt en me mijn verhaal niet laat afmaken, ik wil dat je eerst eens goed luistert naar wat ik vertel voor je met je eigen mening komt!"

Jammer genoeg geven veel mensen op een onhandige manier hun kritiek. Daardoor ontstaan er veel miscommunicaties en ruzies. Het geven van kritiek, of te wel, feedback is een kunst op zich. Maar goed, we hebben er allemaal wel eens mee te maken. En dan krijg je kritiek van iemand, wat dan? Weet wat jij kunt doen om beter met kritiek om te gaan waardoor je er minder gespannen van raakt.

1. Luister goed en probeer zo rustig mogelijk te blijven.
2. Vraag zo nodig wat je er niet van begrijpt.
3. Vat samen wat je hebt gehoord en vraag of het klopt.
4. Vraag zo nodig tijd om erover na te kunnen denken.
5. Zeg waar je het mee eens bent.
6. Zeg waar je het niet mee eens bent.
7. Leg uit hoe het gekomen is en wat je er mee gaat doen.

Het krijgen van kritiek is een manier om meer zelfkennis te krijgen. Zelfkennis is niet alleen het begin van alle wijsheid (zei de griekse filosoof Socrates al in de vijfde eeuw voor Christus) maar ook het begin van de regie over het eigen leven. Kennis is immers macht.

Door kritiek te krijgen en te vragen krijg je ook meer mensenkennis. Mensen beleven dingen verschillend. Hierdoor leer jij hoe jouw gedrag bij anderen overkomt. Daar kun je je voordeel mee doen. Want, misschien was dat gedrag in die situatie bij die persoon niet handig. Of had jij goede bedoelingen maar komt het niet zo over bij de ander. Of zag jij bepaalde dingen over het hoofd die toch belangrijk waren. Door de kritiek aan te nemen doe je dat de volgende keer misschien niet weer op die manier, waardoor je moeilijkheden kunt voorkomen. 

Tot slot geef ik je nog 7 tips om beter met kritiek om te gaan:

TIP 1: Interpreteer kritiek niet als een aanval op jou als persoon, het is het beeld dat de ander van je heeft.

TIP 2: Schiet niet onmiddellijk in de verdediging, maar tel tot tien.

TIP 3: Toon waardering voor de kritiek, de ander heeft de moed gehad om jou over je gedrag te informeren.

TIP 4: Behandel de kritiekgever met respect. Houd de relatie open.

TIP 5: Zet de zaak in perspectief. Wat overkomt je eigenlijk? Is het een onoverkomelijke ramp of een omkeerbaar iets? Maak de zaak niet onnodig groot.

TIP 6: Laat je gesprekspartner zijn verhaal doen.

TIP 7: Maak er geen welles-nietes spelletje van. Ben je het helemaal niet eens met wat de ander over je zegt? Zeg dat dan zonder omhaal, in neutrale bewoordingen en duidelijke taal. Laat de ander reageren en probeer samen tot overeenstemming te komen.