Een artikel over beelddenken en autisme. Waar komt dat vandaan? Op zich niet vreemd, want we vinden in de verschillende diagnoses behoorlijk wat overlap. Iemand met autisme herkent zich ook vaak in de kenmerken van beelddenkers, is mijn ervaring.

Wat is beelddenken?

Beelddenken is denken in beelden en gebeurtenissen. Dit denken gaat niet in woorden, maar in begrippen. Alle informatie komt daarbij gelijktijdig binnen. Een beelddenker ziet vaak in één oogopslag het geheel. Beelddenken is ook ruimtelijk denken waardoor een beelddenker snel een oplossing kan bedenken. Het vervolgens onder woorden brengen, kan lastig zijn.

Welke overlap is er met autisme?

Ook mensen met autisme denken vaak in beelden. Alle informatie komt gelijktijdig binnen, maar is vaak ongefilterd en gefragmenteerd. Hierdoor moet alle informatie vanuit de details opgebouwd worden tot een relevant en kloppend geheel. Ook het ruimtelijk denken is voor velen bekend. Een model kan direct omgezet worden in een plaatje, maar het dan uitleggen aan een ander kan moeilijk zijn.

Volgens Saskia Smet van Numentum, die zich richt op beelddenkers op het werk, is er een aantal specifieke uitdagingen waar beelddenkers tegen aan lopen die herkenbaar zijn voor mensen met autisme. Een aantal uitdagingen nemen we door.

Behoefte aan structuur

Iemand met autisme ontwikkelt van jongs af aan structuren en past deze zo veel mogelijk toe om zich veilig te voelen en houvast te hebben. Zo kan men in de brei van informatie die er dagelijks binnen komt toch functioneren. Denk daarbij aan de bekende vijf: wie, wat, waar, wanneer en hoe. De optelling van deze vijf puzzelstukken zorgt voor overzicht en zet aan tot handelen. Bij voldoende rust is hierin een bepaalde mate van flexibiliteit mogelijk om van de vaste structuren af te wijken.

Beelddenkers krijgen enorm veel informatie binnen die sneller wordt verwerkt dan bij niet-beelddenkers. Ze worden vaak gestimuleerd door al deze informatie en kunnen hier flink in doordraven. Om deze informatie goed te kunnen verwerken zijn kaders nodig. Wat is het speelveld, wat is het einddoel, welke criteria zijn er nodig? Ook dit is een vorm van structuur die helpt om effectiever te werken als beelddenker. Rust op bepaalde momenten zorgt ervoor dat beelddenkers hun brei aan informatie kunnen omzetten tot iets functioneels. Herkenbaar?

Waar iemand met autisme vaak zelf op zoek gaat naar structuur omdat het prettig is, zal een beelddenker er eerder een hekel aan hebben en langer zonder structuur doorgaan.

Niets afmaken

Veel beelddenkers hebben er moeite mee om projecten en taken af te maken. Ze worden zo geïnspireerd door alle informatie en associaties dat ze vaak met 101 dingen tegelijk bezig zijn en niets afmaken. Het kan altijd mooier en beter.

Ook mensen met autisme vinden het vaak lastig om dingen af te maken. Er moet aan bepaalde randvoorwaarden worden voldaan om iets af te kunnen maken. Er is overzicht nodig, de benodigde materialen of input, de kaders moeten duidelijk zijn, etc. Nou zullen het vaak geen 101 projecten zijn, maar eerder een stuk of 10 bij autisme.

Aanpassen a.u.b.

Zowel als beelddenker als met autisme word je geacht je aan te passen aan de meerderheid. Er is niet altijd begrip voor een andere denkwijze en creatieve oplossingen. De meeste organisaties werken volgens strakke procedures en werken onder tijdsdruk. Doe alsjeblieft normaal, net als de rest… Door je steeds aan te passen krijg je vaak een inwendig conflict. Je weet dat je op je best bent als je vanuit je kwaliteiten kunt werken, op jouw manier. Maar als je je steeds moet aanpassen geeft dat strijd in de (non-verbale) communicatie en stress. Je voelt je er emotioneel door aangepakt, raakt overprikkeld, krijgt kritiek of conflicten, voelt je anders…

Kortom: als man of vrouw met autisme je in beelddenken herkennen is zo gek nog niet.

Interview met Saskia

Onlangs heb ik een kort interview gehouden met Saskia Smet van Numentum. Je kunt het hier beluisteren, het duurt 12:39 minuten.

Wil je meer weten over beelddenken of de screening test doen? Kijk dan op www.numentum.be

Wat zijn jouw ervaringen met beelddenken en autisme? Ik lees het graag hieronder!