Wat heeft cola met stress bij autisme te maken?

Niet schudden! Ho, stop, NIET schudden!!! Ah…. Hè, bah! Wat een troep. Pak snel een doek!

Herkenbaar? Je kind pakt de colafles, wil wat inschenken, ziet de leuke bubbels die bewegen en schud ermee. Super leuk! Totdat het een vieze, smerige, plakkerige bende wordt. Dan is het ineeens niet meer zo leuk.

Hoe voorkom je die bende?

De oplossing is eigenlijk heel simpel. Niet schudden 😉 Was het maar zo simpel. Want die fles moet ook verplaatst worden, wordt gebruikt. Is interessant. Logisch! Houd het beeld van de colafles nog even vast. Want ik wil je meenemen in stress bij autisme waarbij we de cola-metafoor gaan gebruiken.

Rust, rust, rust, waarom is rust bij autisme toch zo belangrijk?

Niet alleen voor als je je in autisme herkent, iedereen heeft voldoende rust nodig. Maar waarom eigenlijk?

Ik zie in mijn dagelijkse praktijk steeds weer, dat als je meer rust en ontspanning in je leven hebt, je beter functioneert.

Want vanuit rust kun je:

• Beter met je partner, familie, vrienden en collega’s omgaan.
• Ben je meer gefocust, waardoor je meer in minder tijd kunt doen.
• Kun je je dromen uitvoeren in plaats van brandjes blussen.
• Kun je vaker dingen doen die normaal gesproken geen issue zijn door overprikkeling.

De impact die meer rust op je leven heeft, is dus enorm.

Je kunt rust zien als een soort fundament onder een huis

Zonder fundament is het gebouw dat erop staat kwetsbaar. Het krijgt snel scheuren en zwakke plekken, kan zelfs plotseling instorten. Dat geeft veel spanning en onvoorspelbaarheid.

Een goed fundament maakt de kans op instorten kleiner. Het geeft meer stabiliteit. Dat geeft een rustig gevoel.

Zo is het ook als je voldoende rust en ontspanning in je leven ervaart. Daarom is het belangrijk dat je weet, hoe je goed om kunt gaan met stress.

De keerzijde van rust is stress

Stress is een vorm van spanning die in het lichaam van mensen, optreedt als reactie op externe prikkels en die gevolgd wordt door een bepaalde reacties.

Iedereen ervaart wel eens stress. De een meer en vaker dan de ander. Een gezonde dosis spanning is heel nuttig. Het zet je aan tot actie, zorgt ervoor dat je alert bent. Maar te lang en te veel stress is slecht voor je gezondheid.

Als je je in autisme herkent zijn er meer en andere stressbronnen dan bij mensen zonder autisme.

Denk aan de prikkels die anders en vaak heftiger binnenkomen, de moeite met het begrijpen van andere mensen en situaties, het omgaan met veranderingen en onvoorspelbaarheden.

Dat kan ervoor zorgen dat je:

  • Je onzeker voelt over je kunnen.
  • In contact met anderen signalen mist waardoor je gesprekken niet vlot lopen, er onbegrip ontstaat of zelf conflicten.
  • Je terugtrekt, mensen gaat vermijden waardoor je je eenzaam voelt.
  • Niet toekomt aan dingen die je graag wilt doen.
  • Het gevoel hebt dat je geleefd wordt en niet weet wat je eraan kunt doen om weer grip te krijgen.
  • Steeds meer behoefte hebt aan vastigheden, controleren en steeds minder flexibel wordt.
  • Op je werk niet presteert zoals je graag zou willen of moeten.
  • Niet de partner, vader of moeder bent die je graag wilt zijn.

En dat is waarschijnlijk niet wat je wilt.

Ik ben ervan overtuigd dat je hier wat aan kunt doen. Jij kunt zelf invloed uitoefenen op de mate van stress en rust die je in je leven hebt. Ik kan je niet garanderen dat er geen enkele spanning meer in je leven zal zijn. Jammer genoeg niet. Maar ik kan je wel veel goede strategieën en mogelijkheden leren waar je meer rust en minder stress mee kunt creëren.

In dit artikel geef ik je 5 stappen, waar je zelf al mee aan de slag kunt om een start te maken. Als je daarna meer wilt dan kan dat ook. Kijk dan alvast hier.

 

5 STAPPEN VOOR MEER RUST

Ik gebruik de colafles als een metafoor om uit te leggen hoe je met stress om kunt gaan. Een metafoor is een handig hulpmiddel om iets uit te leggen. Het geeft je een plaatje in je hoofd. Handig, want veel mensen met autisme zijn beelddenkers. Als deze metafoor je aanspreekt, wordt in de toekomst de informatie van deze metafoor opgehaald uit je geheugen, zodra je een colafles ziet met een schuimkraag. Of zie je de colafles in gedachten zodra het over stress gaat. Dat is handig, want het helpt je om er steeds bewuster van te worden en geeft je signalen om gericht in actie te komen.

Stel je hebt een colafles. Die colafles staat symbool voor jijzelf. Het is handig als je weet waar hij uit bestaat en welke mogelijkheden hij heeft. Een colafles is niet geschikt om vast voedsel in te bewaren, maar er kan wel vloeistof in bewaard worden. Je kunt hem helemaal tot de rand toe vullen of iets ruimte overlaten zodat de fles niet direct overstroomd als je de dop eraf haalt.

De eerste stap naar meer rust is weten wat je mogelijkheden zijn.

 

Stap 1: Je kracht en je uitdagingen helder in beeld krijgen

Het is heel handig als je zelfkennis hebt. Dat je weet welke mogelijkheden je hebt. Welke ruimte je hebt om te incasseren. Weet wat je kwaliteiten zijn zodat je daar gebruik van kunt maken. Maar ook over je beperkingen, de onmogelijkheden of zwaktes. Zodat je weet waar je rekening mee moet houden.

Zo kan het voor jou wel mogelijk zijn om te werken, maar zit daar misschien wel een maximum aan, bijvoorbeeld 28 uur per week werken is voldoende zodat je genoeg tijd overhoudt om bij te tanken.

Die zelfkennis heb je in je leven al opgedaan door ervaring. Je hebt het verder aangevuld door boeken te lezen over autisme, met mensen te praten, in therapie of wat dan ook maar. Door steeds beter te leren hoe jouw autisme werkt, welke gevolgen het heeft, weet je steeds beter welke mogelijkheden je hebt en waar je rekening mee moet houden.

Een goede oefening om hier mee aan de slag te gaan is het maken van je persoonlijke SWOT analyse. Dit is een sterkte-zwakte analyse. Neem een A4-tje. Verdeel deze in 4 vakken. Linksboven komen jouw sterke kanten. Rechts boven je zwakke kanten. Links onder je kansen en rechtsonder je bedreigingen.

Dit vormt een mooi uitgangspunt om te kijken hoe je je sterke kanten in kunt zetten om je zwakke kanten en bedreigingen om te buigen of er beter mee om te gaan.

De eerste stap naar meer rust is dus: je kracht en je uitdagingen helder in beeld hebben.

We gaan weer even terug naar de metafoor.

Stel dat we de inhoud van die colafles, de cola, gaan stressen. We doen iets waarvan we weten dat het daar niet voor geschikt is: we gaan hem schudden.
De eerste signalen zijn al zichtbaar. Er komen belletjes in, een schuimkraag, je hoort het bruisen en de inhoud stijgt naar de dop. Wil je de cola in de fles houden. Dan moet je hem wegzetten en er niet meer aankomen en wachten.

Het is handig als je weet wat de oorzaken van stress zijn.

 

Stap 2: Ken de stressvolle oorzaken en stress-signalen

Laat ik het uitleggen aan de hand van een voorbeeld: Een dag kan voor jou goed beginnen. Je ervaart geen of maar heel beperkt spanning. Maar in ‘no time’ loop je achter met je werk doordat je je niet kunt concentreren op je werk door al het lawaai op de afdeling. Vervolgens kom je te laat op een belangrijke afspraak omdat je de tijd niet goed in de peiling had. En ‘s middags wil je baas een social talk met je houden terwijl jij je rapport af moet hebben. Aan het eind van de dag is de winkel waar je die dag een boodschap moest doen ook nog eens dicht.

Al die situaties en gebeurtenissen zijn oorzaken van stress. Ze zorgen ervoor dat er als het ware laagjes op je hoofd komen. Elke laagje komt boven op het andere laagje. Het veroorzaakt uiteindelijk een punthoofd. Net zoals de schuimkraag van de cola groter wordt als hij geschut wordt.

Een beetje stress is niet erg, maar te vaak en te veel stress in niet goed voor je.
De kunst is om na een stressvolle tijd weer te ontspannen of te ontladen waardoor je weer tot een optimaal niveau komt waarin je goed kunt functioneren. Jammer genoeg krijgen we of nemen we hier vaak de tijd niet voor.

En wat vaak voorkomt bij mensen met autisme is, dat ze het vaak niet aanvoelen komen. De stress en het instorten of uitbarsten dat daarop volgt overkomt ze. Dat is jammer. Want je bewust zijn van de signalen die je lijf afgeeft helpt je om te voorkomen dat je er te veel last van krijgt.

Iedereen heeft namelijk zijn/haar signalen waaraan merkbaar is, dat er sprake is van stress. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je allerlei negatieve denkpatronen krijgt, dat je spierspanning opbouwt, je heel erg moe en prikkelbaar wordt, slecht slaapt, hoofdpijn krijgt, eerder in de emoties vliegt, etc..

Deze signalen werken als alarmbellen. Je weet dat er iets niet goed zit. Er volgt een keuzemoment. Wat ga je doen? Kom je in actie of doe je niets? Reageer je proactief of reactief?

Het is heel belangrijk dat je de signalen herkent, die aangeven dat je gestrest bent. Bijvoorbeeld in een persoonlijke stressthermometer waarin je de oorzaken van je stress plaatst en de signalen die bij jouw duidelijk op stress. Dat maakt dat je stress beter herkent en in actie kunt komen om weer tot rust te komen.

Stap 2 is dus: Ken de stressvolle oorzaken en stress-signalen

Terug naar de colafles.

Je hebt de fles lekker geschud en jawel… de cola spuit eruit. De dop is eraf gevlogen, de cola stroomt eruit, de spetters vliegen in het rond, je wordt nat. Het wordt een lekkere natte, plakkerige bende. Misschien wordt iemand boos op je omdat je er zo’n smeerboel van maakt en begint op je te schelden. ‘Had hem nu maar weggezet en met rustgelaten.’

Het is slim als je de gevolgen die stress met zich meebrengt onderkent.

 

Stap 3: Onderken de gevolgen van stress en bereid je erop voor

Stel dat je de signalen van stress negeert of er niets mee doet, of, nog erger er niets mee kúnt doen. Je gaat maar door en door, ondanks de hoeveelheid spanning. Er komen steeds weer nieuwe stressoorzaken bij, zonder dat de hoeveelheid stress kan verminderen of opgelost kan worden. Waarschijnlijk ken je het wel: dan gebeurt er nog iets en boem, dan escaleert het, je flipt misschien wel, krijgt conflicten met iedereen of trekt je terug in je eigen stille plek zonder contacten aan te kunnen met anderen. Net als bij de colafles kan het een behoorlijke misère veroorzaken.

Weten hoe snel de stress bij jou oploopt totdat het escaleert, helpt je. Welke stadiums zijn er bij jou? Hoe snel loopt het op? Wat zijn de gevolgen? Je hier bewust van zijn bevordert het beter omgaan met stress. Want van daaruit kun je bepalen welke actie je het best kunt nemen.

Het heeft niet zo veel zin om je kop in het zand te steken en te denken: dat overkomt mij toch niet. We leven nu eenmaal in een razendsnelle wereld waarin er hoge eisen aan ons worden gesteld. De druk die op ons gelegd wordt en de moeiten die het autisme met zich mee brengen, zorgen ervoor dat het ons soms even te veel wordt.

Ter illustratie:
Als je met stormachtig weer met de trein gaat, is de kans aanwezig dat er vertraging is. Van te voren bereid je je erop voor. Wat doe ik als de trein vertraging heeft? Welke actie onderneem ik dan? Heb ik een telefoonnummer waar ik kan doorgeven dat ik later kom? Kan ik bellen? Heb ik eten en drinken bij me of geld? Wat kan ik doen om de gevolgen te verminderen? Moet ik iemand voorbereiden?

Zo zie je dat het heel handig is als je van te voren een plannetje hebt voor, mocht het toch mis gaan. Bij een teveel aan stress is dat voor de een zich ziekmelden en in bed gaan liggen, voor de ander een wandeling in de natuur, weer een ander wil graag een gesprek met iemand om het verhaal kwijt te kunnen en weer duidelijkheid terug te krijgen.

Stap 3 is dus: Onderken de gevolgen van stress en bereid je erop voor.

We kijken nog een keer naar de cola fles.
We weten inmiddels al waar hij geschikt voor is: de sterke en zwakke kanten, we weten ook dat een klein beetje beweging niet erg is, maar te hard schudden niet goed is. Want dan kan het escaleren en eruit spuiten.

Maar er zijn ook trucjes waarmee je kunt voorkomen dat het escaleert. Omdat je weet wat de gevolgen zijn zet je de fles weg en laat je hem met rust.

Of, je doet stukje bij beetje de dop een beetje open en laat de lucht ontsnappen. Zo houd je controle over de boel, oefen je je invloed uit. Maar doe je het onhandig of denk je dat het toch niet lukt, dan kan het alsnog mis gaan. Je denken bij dit proces is dus ook belangrijk.

Het weten dat de colafles beter niet geschud kan worden is handig. Maar als je het toch gedaan hebt, is het beter om hem dan maar gewoon rustig te laten staan. Dit zorgt ervoor dat je de cola op een bepaald moment weer normaal kunt uitschenken en op kunt drinken.

 

Stap 4 voor meer rust is: Vul je gereedschapskist met handige strategieën

We kunnen stress nu eenmaal niet altijd voorkomen of vermijden. Daarom is het handig als je weet wat je mogelijkheden zijn om er beter mee om te gaan. In een gereedschapskist zit vaak veel verschillende soorten gereedschap.

Je hebt niet altijd alles nodig, maar het is wel heel handig voor het geval dat. Om je stress beter te hanteren, zijn er veel mogelijkheden. Veel mensen beseffen dat niet en zijn geneigd te denken dat vooral anderen de stress kunnen verminderen. Mensen moeten niet zo zeuren, laat ze toch eens normaal doen, als ze me maar met rust laten, laat hun zich maar aanpassen aan mij.
Maar niets is minder waar. Je kunt anderen niet veranderen, maar wel jezelf. Als jouw houding en gedrag verandert, krijg je vaak ook een andere reactie van de ander.

En je kunt zelf zoveel doen om meer rust en minder stress te ervaren. Ik geef je een serie voorbeelden:

 

• Als jij problemen effectief aanpakt, hoef je minder puin te ruimen.

• Als jij slim omgaat met je pieker gedachtes hoeven ze niet zoveel tijd en energie te kosten.

• Als jij sneller tot goede keuzes komt, kosten ze minder tijd en frustratie.

• Als jij tijdig grenzen stelt of nee zegt, krijg je er minder stress van.

• Als jij tips en trucs toepast om beter met prikkels om te gaan, hoef je minder snel een punthoofd te krijgen.

• Als jij op een goede manier feedback geeft, hoeft de ander zich niet aangevallen te voelen.

• Als jij het positieve ziet in een situatie, hoef je niet zo boos of verdrietig te worden.

• Als jij op tijd de juiste hulp inschakelt, ben je zelf minder lang aan het modderen.

• Als jij op een fijne manier aan anderen aan kunt geven wat je nodig hebt loopt de spanning minder snel op.

• Als jij zorgt dat je een goede balans in inspanning en ontspanning hebt, ervaar je meer rust.

 

De grote vraag voor veel mensen is: HOE?

Dat is wat je leert in het online programma RustFormule. Je gereedschapskoffer wordt gevuld met slimme tips en strategieën zodat je beter je stress kunt hanteren en meer rust ervaart. Met slimme stappenplannen, concrete tips en ideeën leer je zo allerlei handige strategieën om je stress beter te hanteren en meer rust te krijgen in je leven.

Stap 4 was dus: Vul je gereedschapskoffer met handige strategieën.

We kijken nog één keer naar de cola.
Meestal is de reden dat je cola pakt om deze te drinken.
En dan kom je eindelijk toe aan het drinken van de cola.
Je geniet ervan, het lest de dorst…

Alle stappen die we hebben doorlopen hebben we nodig om hiertoe te komen. Zo is het ook met meer rust en minder stress. Dat is wat je uiteindelijk wilt bereiken.

 

Stap 5: Jouw helpende formule toepassen

Nu komt de kunst van het toepassen en vasthouden door de voor jou werkende strategieën toe te gaan passen in je leven. Waardoor je in een het liefst zo stressvrij mogelijke omgeving komt. Dat vraagt om lef om dingen wellicht anders te doen dan je voorheen deed. Het kost probeer-tijd. Misschien wel blunders en missers. Ups en downs.

De stressvrije zone bereik je niet vanzelf. Je moet het geleerde wel in de praktijk gaan toepassen, anders blijft het droge kennis. Het toepassen kan alleen als je er mee aan de slag gaat.

Van proberen ga je leren, zegt mijn dochter altijd. En zo is het. Kies een actiepunt waar je mee aan de slag gaat. Maak het niet te groot. Soms hebben kleine actie een groot resultaat. Maak voor jezelf een plannetje hoe je het gaat toepassen en doe het. Vertel het aan iemand om een stok achter de deur te hebben. Plaats een herinnering in je agenda om het te evalueren. Houd een dagboekje of via een app op je telefoon bij wat het effect was. Hielp het? Zo niet, kijk wat je moet aanpassen. Ga erover in gesprek met anderen, zo kom je op ideeën. Heeft het wel geholpen? Nu volhouden. Minstens een maand of twee maanden tot het geautomatiseerd is. Het deel geworden is van je routines. En dan vraagt het waarschijnlijk geen aandacht meer, levert het geen of minder stress op en kun je het volgende aspect aanpakken. En zo kom je stukje bij beetje verder.

Dus ga ermee aan de slag en pas jouw werkende formule toe in je eigen leven.

We hebben nu de 5 stappen door genomen hoe je snel meer rust in je leven kunt ervaren.

Nog even op een rijtje:

Stap 1: Je kracht en je uitdagingen helder in beeld krijgen.
Stap 2: Ken de stressvolle oorzaken en stress-signalen.
Stap 3: Onderken de gevolgen van stress en bereid je erop voor.
Stap 4: Vul je gereedschapskist met handige strategieën
Stap 5: Jouw helpende formule toepassen.

Al 15 jaar ben ik heel intensief met dit onderwerp bezig geweest. In mijn eigen gezin, met klanten. Ik heb allerlei boeken gelezen, studies gevolgd, gereflecteerd, geëvalueerd. Daardoor heb ik gezien en ervaren wat werkt en niet werkt. Uiteindelijk ben ik tot de slotsom gekomen dat er bepaalde manieren, stappenplannen en inzichten nodig zijn om meer rust te krijgen voor hoger functionerende mannen en vrouwen met autisme. En dat die inspanningen ook vruchten afwerpen. Daarom gun ik dit aan veel mensen.

Al deze kennis, inzichten en vaardigheden heb ik gebundeld in een online programma om het voor iedereen op een laagdrempelige toegankelijk te maken.

Het programma heet: RustFormule. Alle manieren, stappenplannen en strategieën vormen samen een formule voor meer rust. Daarom heb ik het RustFormule genoemd.

Het geeft je een goede basis aan relevante kennis, bevorderd te bewustwording hoe het bij jou werkt, geeft je inzichten waar je mee verder kunt en een gereedschapskoffer vol met handige strategieën om toe te passen in je eigen leven, waardoor je meer rust en minder stress kunt ervaren.

Wil jij ook jouw eigen RustFormule ontdekken? Kijk dan snel hier en doe ook mee.

 

Wil je juist NU zelf aan de slag om meer rust te ervaren?

Doe dan mee met de online training RustFormule. Ga stap voor stap aan de slag en maak jouw eigen rustplan. Daar heb je nu veel aan, en de rest van je leven. Kijk hier  voor meer details.