De gedachten buitelen door zijn hoofd. Zal hij het zeggen? De knoop in zijn maag wordt steeds groter. Wat als ze hem niet begrijpen? Ze zullen wel zeggen: “Ach, iedereen heeft daar wel eens last van.” “Waarom doe je zo moeilijk?” “Stel je niet aan.” “Nee, dan ik…” 

Praten over stress kan behoorlijk ingewikkeld zijn

Want hoe breng je goed over hoe stress bij jou werkt en wat stress met jou doet? Als je iemand met autisme in je nabije omgeving hebt kan dat je extra stress geven. Misschien ben je hooggevoelig en neem je elke spanning tot je. Wil je graag het beste voor de ander en kost dat jou veel energie. Is de omgang erg complex en kost het veel hoofdbrekens. Of ervaar je zelf veel stress door andere oorzaken, wat zijn weerslag ook op jouw omgeving heeft.

Autisme is stressvol

Ook als je je zelf in autisme herkent is stress vaak een groot onderdeel van je leven. Er zijn vaak meer en andere oorzaken die stress opleveren dan voor mensen zonder autisme. Denk aan een kleine onduidelijkheid waar je op blijft haken. Of de energie die het kost om de dag gewoon door te komen.

Praten over stress is belangrijk

Voor iedereen met of zonder autisme is het fijn als je goed overgebracht krijgt wat stress voor jou betekent. Zodat anderen ook weten wat het betekent voor je leven en de impact op de onderlinge relatie.

Het begint met begrip

Begrip krijgen voor je gestreste gevoel is al heel belangrijk. Dat geeft vaak al veel lucht. Als de ander tegen je zegt: “Ik begrijp dat je daar gestrest van bent,” voelt het vaak al als een opluchting. Of: “Wat vervelend voor jou dat je je daar zo gespannen over voelt.” Begrip krijgen en geven is heel waardevol. Het is goed om te weten dat mensen met autisme zich vaak niet begrepen voelen. Anderen zonder autisme kunnen lang niet altijd inleven in hoe het leven voor hen is en hoe dat voelt. Hoe goed bedoelt ook allemaal. 

Onzichtbaar lijden versus openheid

Anderen kunnen aan de buitenkant lang niet altijd zien hoe het met je gaat. Of ze merken wel iets op, maar kunnen het niet precies duiden. Dit zorgt voor ruis in de communicatie en relaties en kan op allerlei fronten doorwerken. Daarom is het belangrijk dat je aan de ander kunt aangeven waar jij behoefte aan hebt. Door een gesprekje te voeren over hoe het met je gaat, maak je de onderstroom helder. Dat bevordert een goede relatie.

Het lastige van praten over jezelf

Als je aan iemand vertelt hoe het met jou gaat en waar jij behoefte aan hebt, staan anderen vaak al klaar met hun mening. Ze hebben adviezen over wat je beter anders kunt doen. Of ze bagatelliseren jouw gevoel door te zeggen: ‘Ach, dat heb ik ook zo vaak.’ Laat je hierdoor niet in verwarring brengen of stoppen. Ook de ander heeft zijn beleving, ervaring en mening. Ook de mening van een ander mag er zijn.

Een gesprek voer je met z’n tweeën

Het betekent wel dat je in een gesprek niet alleen aandacht moet hebben voor wat je wilt zeggen en hoe je het zegt. Maar ook dat je aandacht hebt voor hoe de ander het opvat. Wat zijn/haar mening erover is. En dat je probeert dat te begrijpen. Je hoeft het niet persé eens te zijn met de ander. Maar erkenning geven voor wat de ander vindt is belangrijk om in gesprek te blijven. Hiervoor gebruik je de LSD-methode: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen.

Je zegt bijvoorbeeld: ‘Ik begrijp dat…’ Zo voorkom je dat je in een welles-nietes gesprek terecht komt. Probeer je daarbij open, eerlijk en nieuwsgierig op te stellen en laat je eigen oordelen, meningen en aannames achterwege.

WEES EEN OEN EN LAAT OMA THUIS 🙂

Soms kan het nodig zijn dat je je eigen standpunt of gevoel twee keer of zelfs vaker moet herhalen voordat de ander begrijpt wat je bedoelt. Het fijnste is als je dit steeds in iets andere bewoordingen doet. Of het als beeld beschrijft, vaak verhelderd dat veel. Bijvoorbeeld: ‘Als ik gestrest ben voelt het alsof mijn hoofd in een bankschroef zit en heel vast aangedraaid wordt. Het gevolg daarvan is dat ik niet meer helder kan nadenken en niet goed meer oplet of ik op de juiste, meest tactische manier communiceer.’

Bereid je voor op een gesprek over stress

Van tevoren nadenken over hoe je tegen een ander zegt dat jij je gestrest voelt kan helpen om het op een afgestemde manier te zeggen. Mijn tip is: bereid je voor: wat wil je zeggen in welke bewoordingen.

  • Is je eigen stresslevel oké om te praten over stress?
  • Is het een geschikt moment qua tijd en sfeer?
  • Verwacht je dat de ander er ook open voor staat?
  • Wat ga je precies zeggen in welke bewoording?
  • Wat wil je graag dat de ander doet, luisteren, vragen stellen, advies geven?

Een gespreksmodel

Sommige mensen vinden het heel moeilijk om op een goede manier iets te bespreken. In mijn boek Meer rust en minder stress bij autisme geef ik je daarvoor een gespreksmodel.

In het kort komt het hierop neer:

 

  1. Laat merken dat je het ergens over wilt hebben

‘Kunnen we even praten?’

 

  1. Onderwerp aangeven

‘Ik wil het er graag over willen hebben dat ik mij regelmatig zo gespannen voel.’ Of: ‘Ik zou je graag willen uitleggen hoe stress bij mij werkt.’

Vertel wat jij erover kwijt wilt.

 

  1. Vragen stellen ter verduidelijking

‘Merk jij dat ook?’ ‘Kun je je dat voorstellen dat het voor mij zo werkt?’

Vraag naar de mening van de ander door open vragen te stellen: wie, wat, waar, wanneer, waarom, welke. Vat het gehoorde samen en vraag door. ‘Dus: als ik het goed begrijp…’

 

  1. Erkenning geven

‘Oké, ik begrijp dat jij er zo over denkt/ dat het zo bij jou overkomt.’

 

  1. Mening geven

‘Als dit en dat gebeurt dan doet dat veel met mij.’

Vertel waar je behoefte aan hebt in concreet gedrag.

‘Ik vind het belangrijk dat we het fijn samen hebben. Ik zou graag willen dat je meer rekening met mij houdt, op de momenten dat ik mij gespannen voel.’

 

  1. Evalueer het gesprek

‘Ik vond het fijn om er samen even over te spreken.’

 

Wanneer en hoe ga jij het gesprek aan over stress? Ik wens je in ieder geval veel succes toe!

 

Wil je meer lezen over stress bij autisme en hoe je er beter mee om kunt gaan? Lees dan mijn boek: Meer rust en minder stress bij autisme.

Interessant als je je zelf in autisme herkent of iemand in je omgeving hebt met autisme. Klik hier om het direct te bestellen.

Eerst even kijken of het wat is? Hier krijg je gratis de eerste stap.

Heb je het boek al en wil je graag 1-1 gecoacht worden zodat jij meer rust in werk en leven kunt ervaren? Mail me dan gerust, dan breng ik je in contact met een ervaren autismecoach bij jou in de regio.

Heb je iemand met autisme in je omgeving en geeft je dat stress? Wil je graag concrete tips en handvatten om op een meer ontspannen manier met je partner, puber, vriend of collega omgaan? Kijk dan hier.