Veel mensen die zich in autisme herkennen doen elke dag keihard hun best om hun hoofd boven water te houden. Ze proberen anderen (en zichzelf) ervan te overtuigen dat het best wel lukt. Ze hebben een manier van doen ontwikkeld om door te gaan.

Maar eigenlijk, als ze kritisch naar zichzelf kijken, valt het tegen. Voelen ze dat het zo eigenlijk niet langer kan. Een klant zei laatst: ‘Ik moet mee in de race om meer kwaliteit te leveren in minder tijd, anders verlies ik mijn baan. Dus zet ik maar weer een tandje bij om hieraan te voldoen. Werk ik elke avond over. Sluit ik mij emotioneel af van collega’s. Ontzeg ik mijzelf pauzes en ontspanning.’

Dat klinkt logisch, maar is het ook handig? Hoe lang kun je dit volhouden? Hoelang vinden je partner en kinderen dat nog leuk?

Gewoon doorgaan?

Het is natuurlijk heel belangrijk om je goed in te zetten voor je werk en goede kwaliteit te leveren. Maar niemand is erbij gebaat als je overspannen thuis komt te zitten. Is overwerken, je emotioneel afsluiten en pauzes overslaan de oplossing? Iedereen heeft tijd nodig om bij te komen na een flinke inspanning. Even uitrusten na een flinke wandeling is logisch. Maar uitrusten na een inspannende werkdag is een ander verhaal. Dan heb je weer de verantwoordelijkheid voor gezin en huishouden. Gewoon doorgaan, toch. Of niet?

Ik kan niet anders

Door alle drukte heb je geen tijd om te reflecteren. Je doet zoals je altijd deed en krijgt daardoor wat je altijd kreeg. Vooral als je in een negatieve spiraal zit van eigenlijk niet kunnen of willen maar toch moeten. Je kunt niet anders. Zo blijf je in die negatieve spiraal zitten. Zie je niet de gebieden waar je invloed uit kunt oefenen om het tij te keren. Regelmatig even stilstaan en kijken waar je mee bezig bent en of het handig is zoals je doet kan dit patroon doorbreken.

Een snelweg

Lang niet iedereen is zich bewust van oplopende spanning. Het stapelt zich heel geleidelijk op. Je kunt het gevoel krijgen dat je op de snelweg zit van steeds maar nieuwe gebeurtenissen. Dan weer hard rijden, mensen die je afsnijden, bumberklevers, plotseling remmen. Steeds weer schakelen en anticiperen. Doordat je niet af en toe de rem intrapt en stil staat, krijg je ook geen kans om je bewust te worden hoe het met je is. En merk je de signalen ook niet op die aangeven dat het tijd is om bij te sturen. Daarvoor moet je soms even een parkeerplaats opzoeken om tot rust te komen.

Die gedachtes ook

‘Laat me het zelf maar doen, dan hoef ik het niet uit te leggen.’ ‘Anderen hebben het ook druk, daar kan ik het toch niet neerleggen.’ ‘De ander ziet me aankomen.’ Alsof je het nog niet druk genoeg hebt, doen je gedachtes er nog een schepje bovenop. Laten dat nou vaak net níet de meest handige en helpende gedachtes zijn. Nee, ze frustreren je vaak alleen maar. Vragen aandacht en tijd die je eigenlijk helemaal niet hebt. Vanuit rust, daarentegen, kunnen we beter denken. Komen we op handige en nuttige ideeën. Lossen we problemen sneller op.

Laat me met rust

Alles stapelt zich op. Nog even en dan is de maat vol. Je voelt het aankomen. En dan… Och, arm kind. Of arme collega. Het was net de druppel die de emmer deed overstromen. Je uitbarsting kwam niet overeen met de gebeurtenis. Wat vervelend. Je trekt je nog maar wat verder terug, want dat wil je ook niet. Hersteltijd nemen om alle drukte en spanning te verwerken maakt dat de emmer niet hoeft over te stromen.

Als je dus zo graag die baan wilt houden, als je graag een goede partner en aardige ouder wilt blijven, wat is dan wijsheid? Doorgaan tot je erbij neervalt of regelmatig stilstaan en tijd nemen om de goede acties te nemen?

Iedereen is erbij gebaat dat het goed met je gaat, niet alleen jij zelf. Ook je partner die wat aandacht van je wil. Ook je kind, die graag een fijne vader of moeder wil. Ook je baas, die meer kwaliteit in minder tijd wil.

Toch af en toe maar eens stilstaan?

Kijk maar eens kritisch in de spiegel waar je nu eigenlijk mee bezig bent. Neem tóch die tijd om te reflecteren. Sta af en toe even stil om te voelen hoe het met je is en merk de signalen op. Zorg voor ontspan-tijd zodat je ‘aanwezig’ blijft.