Bij het stellen van een diagnose wordt er voornamelijk gekeken naar de beperkingen, de moeiten en tekortkomingen. Als je de criteria van het syndroom van Asperger doorneemt word je erg verdrietig. Maar wat zou er gebeuren als we deze criteria’s eens omdraaien en positief formuleren?

Stel, je komt bij een psychiater en de enige vraag die hij stelt is: ‘En, waar ben je allemaal ontzettend goed in?’ Een goede vraag, maar als dat de enige vraag zou zijn zouden er geen diagnoses voor Asperger meer vastgesteld worden. Nee, in de DSM IV staan alle criteria om diagnoses voor verschillende aandoeningen vast te kunnen stellen. En deze gaan uit van beperkingen, achterstanden en tekortkomingen. Zouden er ook mensen zijn met speciale talenten die de term syndroom krijgen? Neem bijvoorbeeld een artiest of een dichter, zegt men dan die is artistiek bijzonder arrogant, of de dichter is poëtisch gepreoccupeerd? Nee, dat doen we niet. Waarom dan wel bij mensen die moeite hebben met de sociale interacties en communicatie? Waarom krijgen zij dan het syndroom van Asperger als diagnose?

Gelukkig is het in Nederland mogelijk om toegang te krijgen tot goede diagnostiek. Het is heel belangrijk om inzicht te krijgen in je eigen problematiek en welke gevolgen dit voor jou heeft in het dagelijks leven. Door een goede diagnose is het ook mogelijk om eventueel medicatie te krijgen en goede begeleiding. Van sommige faciliteiten mag je geen gebruik maken tenzij je een diagnose hebt. En zo zijn er nog wel meer voordelen van een diagnose te noemen.

Het heeft mooie gevolgen en prachtige kansen als we mensen met Asperger naar hun sterke kanten, hun unieke kwaliteiten gaan benaderen. Daardoor kun je beter zien waaraan mensen met Asperger bijdragen aan onze maatschappij, aan onze cultuur en kennis.

Aspies

Dr. Tony Attwood is klinisch psycholoog en al meer dan 20 jaar gespecialiseerd in autisme. Ook hij merkte een tegenzin in de formulering zoals deze in de officiële criteria genoemd worden. Hij heeft de criteria samen met een collega, mevrouw Gray omgevormd naar positieve formuleringen. De vertaling tref je hieronder aan. Als je de criteria’s van het Asperger syndroom uit de DSM IV (de officiële criteria’s voor aandoeningen) wel eens hebt gelezen dan zul je de positieve vertaalslag herkennen.

 

Ontdekkingscriteria voor aspie door Attwood en Gray

 

A. Een kwalitatief voordeel in de sociale interactie, zoals blijkt uit het merendeel van de volgende:

1. relaties met gelijken die gekenmerkt worden door absolute loyaliteit en onberispelijke betrouwbaarheid,

2. vrij zijn van vooroordelen gebaseerd op geslacht, leeftijd of cultuur; het vermogen om anderen te beschouwen zoals ze zich daadwerkelijk presenteren,

3. hun mening geven of vasthouden aan persoonlijke opvattingen onafhankelijk van sociale context,

4. het vermogen om persoonlijke theorieën of perspectieven na te jagen ondanks de aanwezigheid van conflicterend bewijsmateriaal,

5. het zoeken van toehoorders of vrienden die in staat zijn tot enthousiasme voor unieke interessegebieden en onderwerpen, tevens tot aandacht voor detail en het besteden van tijd aan onderwerpen die niet van primair belang zijn,

6. luisteren zonder voortdurend te oordelen of aannames te doen,

7. voornamelijk geïnteresseerd zijn in significante bijdragen aan het gesprek; de voorkeur geven aan het vermijden van “ritualistisch gebabbel” of sociaal triviale opmerkingen en oppervlakkige conversatie,

8. het zoeken van oprechte, positieve, authentieke vrienden met een pretentieloos gevoel voor humor.

 

B. Het vloeiend spreken van “Aspergers”, een sociale taal die gekenmerkt wordt door ten minste drie van de volgende:

1. een vastberadenheid om naar de waarheid te zoeken,

2. conversatie die vrij is van bijbedoelingen of een verborgen agenda,

3. een geavanceerde woordenschat en interesse in woorden,

4. een fascinatie door woordspelingen en andere woordgebaseerde humor,

5. geavanceerd gebruik van levendige beeldspraak.

 

C. Cognitieve vaardigheden die gekenmerkt worden door ten minste vier van de volgende:

1. een sterke voorkeur voor details over gehelen (Gestalt),

2. origineel, vaak uniek perspectief bij probleemoplossing,

3. uitzonderlijk geheugen en/of herinneringen details die vaak vergeten of veronachtzaamd worden door anderen, bijvoorbeeld: namen, data, roosters, routines,

4. geestdriftige vasthoudendheid bij het verzamelen en categoriseren van informatie over een onderwerp dat de interesse heeft,

5. volhardend in gedachten,

6. encyclopedische of “CD ROM”-kennis van één of meerdere onderwerpen,

7. kennis van routines en een gerichte wens om orde en nauwkeurigheid te handhaven,

8. helderheid van waarden/het maken van beslissingen die niet gewijzigd worden door politieke of financiële factoren.

 

D. Mogelijke aanvullende eigenschappen:

1. scherpe gevoeligheid voor specifieke zintuiglijke waarnemingen en prikkels, bijvoorbeeld: gehoor, tastzin, zicht en/of reuk,

2. sterk in individuele sporten en spellen, in het bijzonder die waar uithoudingsvermogen of visuele nauwkeurigheid een rol spelen, waaronder roeien, zwemmen, bowlen, schaken,

3. “sociaal onvolprezen held” met vertrouwend optimisme: regelmatig het slachtoffer van sociale zwakheden van anderen, maar blijft standvastig geloven in de mogelijkheid tot oprechte vriendschap,

4. een hogere kans dan de gemiddelde bevolking om na de middelbare school een universitaire opleiding te volgen,

5. zorgen vaak voor anderen die niet binnen de grenzen van gebruikelijke ontwikkeling vallen.

Bron: T. Attwood en C. Gray, The Discovery of “Aspie” Criteria, Nederlandse vertaling van clixinfo.wordpress.com

 

Ik hoop dat je, net als ik, hier een goed gevoel van krijgt. Want als je het zo bekijkt is het zo gek nog niet om Asperger te hebben. Lees ze nog eens goed door en bekijk dan eens waar jij je het meest toe aangesproken voelt. Welke positieve eigenschappen of kwaliteiten waardeer jij het meest in jezelf? Gebruik deze formuleringen voor jezelf, maar ook naar anderen. Zeg het af en toe eens tegen jezelf, of schrijf het op en plak het op een plek waar je het regelmatig ziet. Want, als je positief over jezelf denkt ga je je ook beter voelen. En vervolgens wordt het makkelijker om met jezelf en anderen om te gaan.

Ik wens je veel positiviteit toe omdat ik ervan overtuigd ben dat dat de sleutel voor je succes is!